Hướng dẫn cách sử dụng bình chữa cháy bột và khí đúng cách

Cách sử dụng bình chữa cháy đúng quy trình là kỹ năng quan trọng giúp xử lý sự cố kịp thời, hạn chế thiệt hại về người và tài sản. Trong bài viết dưới đây, công ty PCCC Đà Nẵng – SQ Việt Nam sẽ hướng dẫn chi tiết từng bước thao tác và những điểm cần lưu ý khi sử dụng các loại bình chữa cháy phổ biến hiện nay.

Mục Lục

1. Phân loại các loại bình chữa cháy phổ biến

Khi tìm hiểu các loại bình chữa cháy và cách sử dụng, người dùng thường quan tâm đến sự khác biệt giữa bình bột và bình khí CO2 để lựa chọn đúng loại phù hợp với từng tình huống cháy. Dưới đây là những đặc điểm cấu tạo và phạm vi sử dụng của từng loại bình:

Bình chữa cháy bột (BC, ABC): Nhiều người hiện nay tìm kiếm cách sử dụng bình bột chữa cháy xách tay, đặc biệt là các dòng phổ biến như MFZ4 hoặc MFZ8 dùng trong gia đình, cửa hàng và văn phòng. Thực tế, cách sử dụng bình chữa cháy bột, cách sử dụng bình chữa cháy dạng bột hay cách sử dụng bình chữa cháy bằng bột đều tuân theo cùng một quy trình tiêu chuẩn. Bên trong chứa bột khô có khả năng dập tắt các đám cháy chất rắn, chất lỏng dễ cháy và thiết bị điện (tùy theo loại bột BC hoặc ABC).
Bình chữa cháy khí CO₂ (MT): Chứa khí CO₂ nén ở áp suất cao, khi phun ra sẽ làm giảm nhiệt và cô lập oxy, phù hợp chữa cháy thiết bị điện, phòng máy, khu vực kín hoặc nơi không muốn để lại cặn bột sau khi chữa cháy. Bình chữa cháy khí CO2 các dòng MT2, MT3, MT5 có nguyên lý hoạt động giống nhau. Vì vậy, cách sử dụng bình chữa cháy khí CO2 hoặc cách sử dụng bình khí CO2 chữa cháy đều thực hiện theo cùng một quy trình tiêu chuẩn.

Để phân biệt hai loại bình này, bạn có thể nhận biết nhanh qua các đặc điểm sau:

Đồng hồ áp suất: Bình chữa cháy bột có đồng hồ áp suất trên van bình; bình CO₂ không có đồng hồ áp suất.
Ký hiệu trên thân bình: Bình bột thường có ký hiệu MFZ, MFZL, BC hoặc ABC; bình CO₂ có ký hiệu MT hoặc ghi rõ CO₂.
Cấu tạo vòi phun: Bình CO₂ có loa phun (phễu) màu đen để chống bỏng lạnh; bình bột sử dụng vòi phun mềm nhỏ, không có loa lớn.

2. Hướng dẫn cách sử dụng bình chữa cháy

Việc nắm rõ cách sử dụng bình chữa cháy bột và cách sử dụng bình chữa cháy CO2 giúp xử lý sự cố nhanh chóng, an toàn. Dù tìm hiểu cách sử dụng bình chữa cháy xách tay hay cách sử dụng bình chữa cháy mini, người dùng cũng cần thực hiện đúng quy trình tiêu chuẩn.

2.1. Xác định đám cháy và loại bình phù hợp

Trước khi sử dụng bình chữa cháy, cần quan sát và xác định nguyên nhân gây cháy như cháy điện, cháy dầu mỡ, cháy gỗ hoặc giấy để chọn loại bình phù hợp. Bởi vì không phải mọi loại bình đều dùng được cho mọi đám cháy, bạn cần lựa chọn đúng loại bình chữa cháy tương ứng:

Cháy điện nên sử dụng bình CO2 hoặc bình bột khô.
Cháy dầu mỡ, chất lỏng dễ cháy nên dùng bình bột hoặc bình foam.
Cháy vật liệu rắn như gỗ, giấy có thể dùng bình nước, bột hoặc foam.

Ví dụ: Không sử dụng bình nước cho cháy điện hoặc cháy do dầu mỡ vì rất nguy hiểm. Nước dẫn điện nên có thể gây giật điện cho người chữa cháy, đồng thời khi gặp dầu mỡ nóng, nước có thể làm dầu bắn tung và khiến ngọn lửa bùng phát mạnh hơn, làm đám cháy lan rộng.

2.2. Rút chốt an toàn cả bình chữa cháy

Trên tay cầm của bình chữa cháy luôn có một chốt kim loại cố định bằng niêm phong nhằm ngăn kích hoạt ngoài ý muốn trong quá trình bảo quản và vận chuyển. Trước khi sử dụng, bạn cần rút chốt này ra hoàn toàn bằng cách giật mạnh theo phương ngang.

Đây là thao tác bắt buộc để bình có thể hoạt động. Trong tình huống khẩn cấp, nhiều người vì hoảng loạn nên quên rút chốt, dẫn đến bóp cò nhưng bình không phun. Do đó, cần bình tĩnh thực hiện đúng trình tự trước khi thao tác các bước tiếp theo.

2.3. Hướng vòi phun của bình vào gốc đám cháy

Sau khi rút chốt, giữ bình ở tư thế thẳng đứng và hướng vòi phun trực tiếp vào gốc đám cháy – tức vị trí vật liệu đang cháy, không phải phần ngọn lửa phía trên.

Việc phun vào gốc lửa giúp cắt nguồn cháy và ngăn ngọn lửa tiếp tục lan rộng. Nên đứng ở khoảng cách an toàn từ 1,5 đến 2 mét, sau đó tiến lại gần từ từ khi ngọn lửa đã yếu dần. Đối với bình CO2, cần cầm vào tay cầm cách nhiệt, tránh chạm vào loa phun kim loại để phòng bỏng lạnh.

2.4. Bóp cò để phun

Khi đã định vị đúng hướng phun, dùng lực bóp cò hoặc ép tay cầm để kích hoạt dòng chất chữa cháy. Giữ lực bóp ổn định để đảm bảo tia phun liên tục và đủ mạnh.

Trong quá trình phun, cần quan sát phản ứng của đám cháy để điều chỉnh hướng phun cho phù hợp. Nếu nhả cò, dòng phun sẽ dừng lại, do đó nên duy trì thao tác liên tục cho đến khi đám cháy được khống chế.

2.5. Quét ngang đám cháy để bao phủ cả ngọn lửa

Thay vì chỉ phun cố định vào một điểm, hãy di chuyển vòi phun theo chiều ngang từ trái sang phải hoặc ngược lại để bao phủ toàn bộ khu vực cháy. Cách phun quét này giúp chất chữa cháy phân bổ đều, tránh bỏ sót các điểm cháy nhỏ có thể bùng phát trở lại.

Tiếp tục quét cho đến khi lửa được dập tắt hoàn toàn. Sau khi ngọn lửa đã tắt, vẫn nên quan sát thêm một thời gian ngắn để đảm bảo không còn tàn lửa hoặc nguy cơ cháy lại.

3. Lưu ý khi sử dụng bình chữa cháy

Tùy từng loại thiết bị, cách sử dụng bình chữa cháy bột và cách sử dụng bình chữa cháy khí CO2 sẽ có những điểm cần đặc biệt chú ý nhằm đảm bảo hiệu quả và an toàn khi dập lửa.

3.1. Đối với bình chữa cháy bột ABC và bột BC

Bình chữa cháy bột sử dụng khí N2 nén làm lực đẩy để phun bột dập lửa. Tùy theo loại bột BC hoặc ABC, bình có thể dập các đám cháy chất rắn, chất lỏng, chất khí và thiết bị điện mới phát sinh.

Các ký hiệu trên bình thể hiện khả năng chữa cháy cụ thể:

A: Chữa cháy chất rắn như gỗ, giấy, vải, bông.
B: Chữa cháy chất lỏng như xăng, dầu, cồn.
C: Chữa cháy chất khí như gas, khí đốt hóa lỏng.

Lưu ý: Các con số như 2, 4, 8 thể hiện khối lượng bột nạp trong bình, tính bằng kilôgam.

Khi sử dụng bình chữa cháy bột, cần lưu ý:

Không phun trực tiếp vào các thiết bị điện tử có vi mạch tinh vi như phòng server, tủ điều khiển điện tử vì bột có thể gây oxy hóa, ăn mòn và làm hỏng thiết bị.
Sau khi sử dụng trong không gian kín, cần vệ sinh sạch bột tồn dư để tránh ảnh hưởng đến máy móc và môi trường xung quanh.
Thường xuyên kiểm tra đồng hồ áp suất để đảm bảo bình luôn ở trạng thái sẵn sàng hoạt động.

Trong trường hợp cháy liên quan đến thiết bị điện tử nhạy cảm, nên ưu tiên sử dụng bình chữa cháy khí CO2 để hạn chế hư hỏng.

3.2. Đối với bình chữa cháy khí CO2

Bình chữa cháy khí CO2 là loại bình xách tay chứa khí CO2 nén áp suất cao. Khi phun, khí CO2 làm giảm nhiệt và cô lập oxy, giúp dập tắt đám cháy nhanh chóng. Loại bình này đặc biệt hiệu quả đối với đám cháy thiết bị điện, phòng kín, buồng máy hoặc khu vực có thiết bị điện tử.

Khi sử dụng bình CO2 cần lưu ý:

Không phun ngược chiều gió khi sử dụng ngoài trời vì khí CO2 có thể bay ngược vào người, gây nguy cơ bỏng lạnh hoặc khó thở.
Không chạm tay trực tiếp vào loa phun kim loại khi đang xịt vì nhiệt độ khí CO2 rất thấp, có thể gây bỏng lạnh.
Không sử dụng để chữa cháy kim loại kiềm, kiềm thổ, than cốc hoặc phân đạm vì có thể tạo phản ứng hóa học sinh ra khí CO độc hại và làm đám cháy nguy hiểm hơn.
Sau khi sử dụng trong không gian kín, cần đảm bảo thông gió tốt để tránh nguy cơ ngạt khí do nồng độ CO2 tăng cao.

4. Mua bình chữa cháy giá tốt, uy tín tại SQ Việt Nam

Với hơn 23 năm hoạt động trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy, Công ty Cổ phần SQ Việt Nam là đơn vị được nhiều doanh nghiệp, nhà xưởng, trung tâm thương mại và khách sạn tại khu vực miền Trung tin tưởng lựa chọn. Nhờ kinh nghiệm triển khai thực tế cho nhiều công trình, SQ Việt Nam không chỉ cung cấp thiết bị PCCC mà còn đồng hành tư vấn giải pháp, thiết kế hệ thống pccc, thi công hệ thống pccc và bảo trì hệ thống pccc an toàn phù hợp cho từng mô hình sử dụng.

Hiện nay, SQ Việt Nam cung cấp đa dạng các dòng bình chữa cháy bột đã được kiểm định theo tiêu chuẩn kỹ thuật, đáp ứng nhu cầu từ hộ gia đình, văn phòng, cửa hàng kinh doanh đến nhà máy và khu công nghiệp. Khi mua bình chữa cháy tại SQ, khách hàng được đảm bảo:

Sản phẩm chính hãng, đạt chuẩn kiểm định: Bình có nguồn gốc rõ ràng, tem kiểm định hợp lệ và thông số kỹ thuật đầy đủ theo quy định an toàn PCCC.
Tư vấn lựa chọn thiết bị phù hợp: Đội ngũ kỹ sư và chuyên viên kỹ thuật giàu kinh nghiệm hỗ trợ đánh giá nhu cầu thực tế để đề xuất loại bình phù hợp với từng công trình.
Báo giá minh bạch, chi phí hợp lý: Chính sách giá cạnh tranh, công khai và tối ưu theo ngân sách của cá nhân hoặc doanh nghiệp.
Dịch vụ nạp sạc và bảo trì định kỳ: Hỗ trợ kiểm tra, bảo dưỡng và nạp sạc bình chữa cháy đúng quy trình kỹ thuật để thiết bị luôn sẵn sàng sử dụng.
Hỗ trợ thủ tục pháp lý PCCC: Tư vấn các vấn đề liên quan đến thẩm duyệt, nghiệm thu và kiểm tra an toàn phòng cháy chữa cháy theo quy định hiện hành.

Để được tư vấn trực tiếp và nhận báo giá chi tiết, khách hàng vui lòng liên hệ SQ Việt Nam theo thông tin dưới đây:

Công ty cổ phần SQ Việt Nam

Địa chỉ: 14 Hà Huy Tập, Thanh Khê, TP. Đà Nẵng
Hotline: 0935 513 543
Email: info@sqvietnam.vn
Website: www.sqvietnam.vn

Bài viết liên quan:

Cách sử dụng thang dây thoát hiểm an toàn trong tình huống khẩn cấp
Hướng dẫn đeo mặt nạ phòng độc đúng cách để đảm bảo an toàn khi có sự cố hỏa hoạn

Nắm vững cách sử dụng bình chữa cháy không chỉ giúp xử lý sự cố kịp thời mà còn góp phần giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản khi có cháy xảy ra. Nếu bạn cần tư vấn lựa chọn, lắp đặt hoặc hướng dẫn sử dụng các loại bình chữa cháy phù hợp với từng công trình, hãy liên hệ SQ Việt Nam để được hỗ trợ chuyên nghiệp và đúng tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành.