Trong các tình huống cháy nổ bất ngờ tại gia đình, văn phòng hay nhà xưởng, việc nắm rõ cách sử dụng bình chữa cháy bột sẽ giúp xử lý đám cháy kịp thời ngay từ những phút đầu. Tuy là thiết bị PCCC phổ biến, nhưng không phải ai cũng biết cách sử dụng đúng. Với 23 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực PCCC, SQ Việt Nam – đơn vị thi công pccc tại Đà Nẵng sẽ hướng dẫn chi tiết cách sử dụng bình chữa cháy bột kèm hình ảnh minh họa để bạn dễ dàng áp dụng trong thực tế khi có đám cháy.
1. Cách sử dụng bình chữa cháy bột
Khi xảy ra sự cố cháy nổ, việc sử dụng bình chữa cháy bột đúng quy trình sẽ giúp khống chế đám cháy kịp thời, ngăn cháy lan và hạn chế thiệt hại về tài sản. Tùy vào quy mô và vị trí đám cháy, bạn có thể sử dụng bình chữa cháy bột xách tay hoặc bình xe đẩy để xử lý hiệu quả.
1.1. Sử dụng bình chữa cháy xách tay
Dưới đây là các bước sử dụng bình chữa cháy bột xách tay đúng kỹ thuật, giúp xử lý đám cháy nhanh chóng và đảm bảo an toàn khi thao tác.
Bước 1: Mang bình đến gần đám cháy
Nhanh chóng xách bình đến khu vực cháy, giữ khoảng cách an toàn khoảng 1,5-2 mét tùy loại bình và mức độ ngọn lửa. Không đứng quá gần khi chưa sẵn sàng phun để tránh bị lửa tạt hoặc khói nóng ảnh hưởng.

Bước 2: Lắc bình để làm tơi bột
Trước khi kích hoạt, lắc xóc bình từ 3-4 lần theo phương thẳng đứng để bột bên trong tơi đều. Sau thời gian dài không sử dụng, bột có thể bị nén hoặc vón cục, việc lắc giúp đảm bảo khi phun ra bột tơi và đạt hiệu quả dập lửa tốt nhất.

Bước 3: Rút chốt an toàn
Giật chốt hãm kẹp chì trên tay cầm để mở khóa cơ cấu van. Đây là thao tác bắt buộc để bình hoạt động. Nhiều trường hợp hoảng loạn quên rút chốt khiến bóp van nhưng bình không phun.

Bước 4: Hướng vòi phun vào gốc lửa
Đứng ở đầu hướng gió, đưa loa phun hướng trực tiếp vào gốc đám cháy – tức vị trí vật liệu đang cháy, không phun vào phần ngọn lửa phía trên. Phun vào gốc lửa giúp cắt nguồn cháy và ngăn lửa bùng phát trở lại.

Bước 5: Bóp van và quét ngang đám cháy
Bóp chặt van để bột phun ra liên tục. Di chuyển loa phun qua lại theo chiều ngang để phủ đều toàn bộ khu vực cháy. Khi áp lực yếu dần, có thể tiến lại gần hơn nhưng vẫn giữ khoảng cách an toàn cho đến khi lửa được dập tắt hoàn toàn.

1.2. Sử dụng bình chữa cháy xe đẩy
Bình chữa cháy bột xe đẩy thường được sử dụng cho đám cháy có quy mô lớn hơn, diện tích rộng hoặc khu vực nhà xưởng. Dưới đây là các bước sử dụng đúng kỹ thuật để đảm bảo hiệu quả dập lửa và an toàn khi thao tác.
Bước 1: Đưa bình đến khu vực cháy
Đẩy xe đến vị trí gần đám cháy, đặt bình ở nơi bằng phẳng để đảm bảo ổn định khi vận hành. Loại bình này có dung tích lớn, thường dùng cho đám cháy diện rộng hoặc kho xưởng.

Bước 2: Kéo vòi và định vị lăng phun
Kéo vòi rulo dẫn bột ra khỏi cuộn, hướng lăng phun vào gốc lửa. Người cầm lăng nên đứng vững, hai tay giữ chắc để tránh giật khi mở van.

Bước 3: Rút chốt và mở van chính
Giật chốt an toàn (kẹp chì), sau đó kéo van chính trên miệng bình vuông góc với mặt đất (tùy cấu tạo từng loại bình). Khi mở van, khí nén trong bình sẽ tạo áp lực đẩy bột ra ngoài.

Bước 4: Bóp cò và phun bột dập lửa
Cầm chắc lăng phun, chọn hướng thuận chiều gió và bóp cò để bột phun ra liên tục. Di chuyển tia phun quét ngang toàn bộ khu vực cháy cho đến khi đám cháy được khống chế hoàn toàn.

Thông tin mở rộng:
Trong một số trường hợp liên quan đến thiết bị điện, bạn cũng nên tham khảo thêm cách sử dụng bình chữa cháy CO2 để đảm bảo an toàn.
2. Những lưu ý khi sử dụng bình chữa cháy bột
Để đảm bảo hiệu quả dập lửa và an toàn trong quá trình thao tác, người sử dụng cần tuân thủ các lưu ý quan trọng sau:
- Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và nắm rõ tính năng của từng loại bình (BC, ABC) để lựa chọn và bố trí phù hợp với từng loại đám cháy.
- Khi phun ngoài trời, đứng ở đầu hướng gió để tránh bột và khói tạt ngược. Khi chữa cháy trong nhà, nên đứng gần cửa ra vào để thuận tiện thoát hiểm khi cần thiết. Chỉ ngừng phun khi đám cháy đã được dập tắt hoàn toàn.
- Đối với đám cháy chất lỏng, cần phun bao phủ bề mặt đang cháy, không phun xối trực tiếp xuống chất lỏng vì có thể làm bắn tung và khiến lửa lan rộng.
- Tùy theo quy mô đám cháy và lượng khí đẩy còn lại trong bình, cần điều chỉnh khoảng cách và vị trí đứng phun cho phù hợp để đạt hiệu quả tối đa.
- Trong suốt quá trình sử dụng, luôn giữ bình ở tư thế thẳng đứng để đảm bảo áp lực phun ổn định.
- Sau khi sử dụng, cần để riêng bình đã qua sử dụng để tránh nhầm lẫn với bình còn đầy và đưa đi nạp sạc kịp thời.

Thông tin mở rộng:
Bên cạnh đó, người dùng nên nắm rõ hướng dẫn đeo mặt nạ phòng độc để hạn chế hít phải khói độc trong quá trình chữa cháy
3. Lưu ý khi bảo quản bình bột chữa cháy đúng cách
Việc bảo quản bình bột chữa cháy đúng quy định giúp thiết bị luôn ở trạng thái sẵn sàng hoạt động, đảm bảo hiệu quả khi xảy ra sự cố. Trong quá trình sử dụng và bảo quản, cần lưu ý các điểm sau:
- Đặt bình ở vị trí dễ quan sát, dễ lấy và thuận tiện thao tác khi có cháy xảy ra.
- Bảo quản bình tại nơi khô ráo, thông thoáng, tránh ánh nắng trực tiếp và nguồn bức xạ nhiệt mạnh. Nhiệt độ môi trường không vượt quá 50°C. Nếu đặt ngoài trời, cần có mái che bảo vệ.
- Khi di chuyển bình, thao tác nhẹ nhàng, tránh va đập mạnh hoặc để gần thiết bị có rung động lớn và nguồn nhiệt cao.
- Thực hiện kiểm tra định kỳ theo khuyến cáo của nhà sản xuất hoặc tối thiểu 3 tháng một lần, đây cũng là một phần quan trọng trong công tác bảo trì PCCC. Nếu kim áp kế chỉ dưới vạch an toàn (vạch đỏ), cần nạp lại khí ngay.
- Kiểm tra lượng khí đẩy bằng áp kế hoặc cân trọng lượng bình, so sánh với khối lượng ban đầu để phát hiện hao hụt. Đồng thời kiểm tra khối lượng bột bên trong bằng cách cân đối chiếu.
- Thường xuyên kiểm tra tình trạng các bộ phận như loa phun, vòi phun, van khóa và thân bình. Nếu phát hiện rò rỉ khí hoặc hư hỏng, cần thay thế hoặc sửa chữa kịp thời.

Nếu bạn cần tư vấn thiết kế hệ thống PCCC, lắp đặt hệ thống phòng cháy chữa cháy hoặc bảo trì PCCC, SQ Việt Nam sẵn sàng hỗ trợ giải pháp phù hợp, đảm bảo tiêu chuẩn an toàn và quy định hiện hành:
Công ty cổ phần SQ Việt Nam
- Địa chỉ: 14 Hà Huy Tập, Phường Thanh Khê, TP.Đà Nẵng
- Hotline: 0935 513 543
- Email: info@sqvietnam.vn
- Website: www.sqvietnam.vn
Bài viết liên quan:
- Cách sử dụng thang dây thoát hiểm an toàn trong tình huống khẩn cấp
- Hướng dẫn sử dụng nút ấn báo cháy sẽ giúp kích hoạt cảnh báo sớm khi phát hiện sự cố
Trên đây là hướng dẫn chi tiết cách sử dụng bình chữa cháy bột đúng kỹ thuật và an toàn trong từng tình huống thực tế. Việc hiểu rõ cấu tạo, nguyên lý hoạt động và thao tác đúng quy trình sẽ giúp nâng cao hiệu quả chữa cháy, hạn chế rủi ro và bảo vệ tài sản kịp thời khi sự cố xảy ra.
