Việc trang bị kỹ năng thoát hiểm khi có cháy đúng cách đóng vai trò quan trọng giúp bảo vệ tính mạng và giảm thiểu rủi ro trong tình huống khẩn cấp. Trong bài viết này, SQ Việt Nam – công ty thi công PCCC tại Đà Nẵng sẽ giúp bạn tìm hiểu 10 kỹ năng thoát hiểm cần ghi nhớ để đảm bảo an toàn cho bản thân và những người xung quanh khi xảy ra hỏa hoạn.
1. 10 kỹ năng thoát hiểm khi có cháy
Để chủ động bảo vệ bản thân trong những tình huống nguy hiểm, việc nắm vững các nguyên tắc cơ bản là vô cùng cần thiết. Dưới đây là 10 kỹ năng thoát hiểm khi có cháy quan trọng mà bạn cần ghi nhớ để xử lý đúng cách và tăng khả năng an toàn khi xảy ra sự cố.
1.1. Giữ cho bản thân bình tĩnh
Khi xảy ra cháy, phản ứng hoảng loạn có thể khiến bạn đưa ra quyết định sai như chạy ngược hướng thoát hiểm hoặc mở cửa không an toàn. Hãy hít sâu, giữ bình tĩnh trong vài giây và nhanh chóng quan sát vị trí lửa, khói và lối thoát gần nhất.
Nếu trong nhà có trẻ em, người già, cần ưu tiên trấn an họ trước để tránh tình trạng hoảng loạn dây chuyền. Bình tĩnh là yếu tố then chốt giúp bạn xử lý đúng từng bước trong vài phút đầu tiên – thời điểm quyết định khả năng sống sót.

1.2. Chống bị ngạt
Khói độc trong đám cháy thường chứa CO (carbon monoxide) và nhiều khí độc khác, có thể gây bất tỉnh chỉ trong vài phút. Vì khói luôn bốc lên cao, hãy cúi thấp người hoặc bò sát mặt sàn để di chuyển trong “vùng khí sạch” tương đối bên dưới.
Ngoài ra, nên dùng khăn ướt hoặc áo thấm nước che kín mũi và miệng để giảm lượng khói hít vào. Nếu có thể, hãy làm ẩm quần áo để tăng khả năng chống nóng và lọc khói tạm thời.

1.3. Chặn khói độc lan vào khe cửa
Khi bị mắc kẹt trong phòng, việc quan trọng là ngăn khói độc xâm nhập vì chỉ cần hít phải trong thời gian ngắn cũng có thể gây ngạt. Hãy dùng khăn ướt, chăn, quần áo hoặc băng dính để bịt kín các khe cửa, chân cửa và khe hở thông gió.
Ngoài ra, nên di chuyển ra vị trí thấp trong phòng vì khói có xu hướng tích tụ phía trên. Việc chặn khói giúp kéo dài thời gian sống sót trong lúc chờ lực lượng cứu hộ đến.

1.4. Không sử dụng thang máy
Trong mọi tình huống cháy nổ, thang máy là khu vực cực kỳ nguy hiểm. Khi mất điện, thang máy có thể dừng giữa tầng khiến người bên trong bị mắc kẹt mà không có không khí lưu thông.
Ngoài ra, giếng thang máy còn là “ống khói” dẫn khói lan rất nhanh lên các tầng cao. Vì vậy, luôn sử dụng cầu thang bộ và đi sát tay vịn để đảm bảo an toàn khi di chuyển.

1.5. Mở cửa an toàn
Trước khi mở bất kỳ cánh cửa nào, hãy kiểm tra nhiệt độ bằng mu bàn tay vì đây là vùng ít nhạy cảm hơn lòng bàn tay. Nếu cửa nóng hoặc có khói rò rỉ, tuyệt đối không mở vì phía sau có thể là lửa lớn.
Trong trường hợp buộc phải mở, hãy đứng lệch sang một bên để tránh hiện tượng “bùng lửa ngược” (backdraft) khi không khí tràn vào làm lửa bùng mạnh. Mở cửa từ từ và sẵn sàng đóng lại ngay nếu thấy nguy hiểm.

1.6. Báo động thật lớn
Khi phát hiện cháy, hãy lập tức hô hoán lớn để cảnh báo những người xung quanh cùng thoát nạn. Việc báo động sớm giúp giảm số người bị mắc kẹt và tăng khả năng thoát hiểm tập thể.
Nếu có thiết bị như còi báo cháy, chuông hoặc điện thoại, hãy kích hoạt ngay để lan truyền cảnh báo nhanh nhất. Trong môi trường đông người, việc phát tín hiệu sớm có thể cứu sống rất nhiều người.

1.7. Thực hiện theo lời đội PCCC hướng dẫn
Khi lực lượng Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ có mặt, họ sẽ đưa ra lộ trình thoát hiểm an toàn nhất. Việc quan trọng là tuyệt đối tuân thủ hướng dẫn, không tự ý di chuyển theo cảm tính.
Không quay lại lấy tài sản vì chỉ vài giây chậm trễ cũng có thể khiến bạn rơi vào vùng nguy hiểm. Sự phối hợp tốt với lực lượng cứu hộ giúp quá trình giải cứu diễn ra nhanh và an toàn hơn.

1.8. Không trốn ở những nơi khó tìm thấy
Nhiều người có xu hướng trốn trong nhà vệ sinh, tủ hoặc phòng kín, nhưng đây là hành động rất nguy hiểm. Những khu vực này dễ tích tụ khói độc và gây ngạt nhanh do thiếu không khí lưu thông. Thay vào đó, hãy chọn vị trí gần cửa sổ, ban công hoặc khu vực thoáng khí để dễ được phát hiện. Đây là những điểm giúp lực lượng cứu hộ tiếp cận nhanh hơn trong tình huống khẩn cấp.

1.9. Xử lý quần áo khi bị bén lửa
Nếu quần áo bắt lửa, phản ứng đúng là “dừng lại – nằm xuống – lăn tròn”. Việc lăn người giúp giảm oxy tiếp xúc với lửa, từ đó dập tắt ngọn lửa nhanh hơn.
Tuyệt đối không chạy vì gió sẽ làm lửa lan nhanh và mạnh hơn, gây bỏng diện rộng. Sau khi dập lửa, cần nhanh chóng làm mát vùng da bị cháy bằng nước sạch nếu có thể.

1.10. Di chuyển đến khu vực an toàn
Sau khi thoát khỏi đám cháy, hãy di chuyển đến khu vực tập kết an toàn theo hướng dẫn của lực lượng chức năng hoặc sơ đồ thoát hiểm. Không đứng gần khu vực cháy vì có thể xảy ra cháy lan hoặc nổ thứ cấp.
Ngoài ra, không quay lại hiện trường cho đến khi có thông báo an toàn chính thức. Việc đảm bảo khoảng cách an toàn giúp tránh nguy cơ hít phải khói độc còn tồn dư.

2. Lưu ý để phòng tránh xảy ra hỏa hoạn
Dưới đây là những biện pháp phòng chống cháy nổ quan trọng giúp phòng tránh nguy cơ xảy ra hỏa hoạn trong gia đình và nơi làm việc:
- Kiểm soát vật dễ cháy gần nguồn nhiệt: Không đặt giấy, vải, nhựa, xăng dầu gần bếp hoặc khu vực sinh nhiệt để tránh bén lửa và cháy lan. Đây là một trong các biện pháp phòng cháy chữa cháy cơ bản trong gia đình.
- Bố trí an toàn khu vực chứa phương tiện: Xe máy, ô tô chứa xăng dầu cần để ở khu vực riêng biệt, không đặt gần khu sinh hoạt hoặc bếp nấu để hạn chế rủi ro cháy nổ.
- Tuyên truyền và niêm yết PCCC: Cần trang bị nội quy, tiêu lệnh phòng cháy chữa cháy tại cơ quan, trường học, nhà xưởng để nâng cao ý thức phòng ngừa cho mọi người.
- Hạn chế vật liệu dễ cháy trong xây dựng: Tránh sử dụng xốp, mút, gỗ ép trong trần và tường; ưu tiên vật liệu chống cháy để giảm tốc độ lan lửa khi xảy ra sự cố.
- Sử dụng điện an toàn, tránh quá tải: Không cắm quá nhiều thiết bị vào một ổ điện, không vừa sạc vừa dùng lâu dài để hạn chế chập điện và cháy nổ.
- Trang bị thiết bị ngắt điện tự động: Lắp aptomat hoặc thiết bị ngắt điện để kịp thời cắt nguồn khi xảy ra sự cố điện, giảm nguy cơ cháy lan.
- An toàn với thiết bị sinh nhiệt: Không để trẻ em hoặc người thiếu kiểm soát sử dụng bàn là, máy sấy, bếp điện để tránh tai nạn gây cháy.
- Bố trí khu vực thờ cúng an toàn: Đặt nơi thờ cúng hợp lý, tránh vật liệu dễ cháy và luôn giám sát khi sử dụng lửa như nhang, nến.
- Kiểm soát an toàn bếp gas: Kiểm tra ống dẫn gas thường xuyên, tránh rò rỉ và luôn khóa van gas sau khi sử dụng để phòng cháy nổ.
- Kiểm tra thiết bị điện trước khi rời nhà: Tắt toàn bộ thiết bị điện trước khi ra khỏi nhà hoặc đi ngủ để hạn chế nguy cơ chập cháy.
- Chuẩn bị thiết bị thoát hiểm: Trang bị thang dây, mặt nạ chống khói, dụng cụ phá cửa và giữ lối thoát luôn thông thoáng.
- Xây dựng phương án thoát hiểm: Lập kế hoạch thoát hiểm rõ ràng và luyện tập định kỳ để phản ứng nhanh khi có sự cố.
- Bảo trì hệ thống PCCC: Lắp đặt và kiểm tra định kỳ báo cháy, bình chữa cháy, cảm biến khói để đảm bảo luôn hoạt động hiệu quả.
- Xử lý nhanh khi có cháy: Khi phát hiện cháy phải báo động ngay, gọi 114 và dùng phương tiện chữa cháy tại chỗ nếu an toàn.

3. Thiết kế, lắp đặt thi công và bảo trì hệ thống PCCC uy tín tại SQ Việt Nam
SQ Việt Nam là đơn vị chuyên cung cấp giải pháp phòng cháy chữa cháy toàn diện, từ khâu khảo sát – thiết kế đến thi công PCCC và bảo trì hệ thống. Với kinh nghiệm triển khai cho nhiều loại công trình khác nhau, SQ Việt Nam luôn chú trọng tính an toàn, độ ổn định và khả năng vận hành hiệu quả của hệ thống PCCC trong thực tế.
Để đáp ứng đầy đủ nhu cầu của khách hàng, SQ Việt Nam hiện triển khai các dịch vụ chính sau:
- Tư vấn và thiết kế hệ thống PCCC theo tiêu chuẩn an toàn: Khảo sát hiện trạng công trình và xây dựng giải pháp thiết kế phù hợp với từng loại hình sử dụng, đảm bảo tối ưu hiệu quả phòng cháy.
- Thi công lắp đặt hệ thống báo cháy và chữa cháy tự động: Triển khai lắp đặt hệ thống cảm biến, đầu phun, tủ trung tâm và thiết bị cảnh báo nhằm phát hiện và xử lý sự cố kịp thời.
- Cung cấp thiết bị PCCC đạt chuẩn: Cung cấp đầy đủ các thiết bị như bình chữa cháy, tủ PCCC, vòi chữa cháy và hệ thống báo cháy trung tâm theo tiêu chuẩn an toàn.
- Bảo trì và kiểm tra hệ thống định kỳ: Việc bảo trì, sửa chữa hệ thống PCCC và kiểm tra thường xuyên giúp đảm bảo thiết bị luôn trong trạng thái sẵn sàng hoạt động.
- Nâng cấp và cải tạo hệ thống PCCC cũ: Cải tiến hoặc thay thế hệ thống đã xuống cấp để nâng cao hiệu quả phòng cháy và phù hợp với quy định hiện hành.
- Đào tạo và hướng dẫn sử dụng thiết bị PCCC: Hướng dẫn nhân sự tại công trình cách sử dụng thiết bị và xử lý ban đầu khi xảy ra sự cố cháy nổ.

Để được tư vấn chi tiết về thiết kế, thi công và bảo trì hệ thống PCCC, vui lòng liên hệ SQ Việt Nam để được hỗ trợ nhanh chóng và chính xác nhất:
Công ty cổ phần SQ Việt Nam
- Địa chỉ: 14 Hà Huy Tập, Phường Thanh Khê, TP. Đà Nẵng
- Hotline: 0935 513 543
- Email: info@sqvietnam.vn
- Website: www.sqvietnam.vn
Việc nắm vững kỹ năng thoát hiểm khi có cháy không chỉ giúp bạn chủ động xử lý tình huống khẩn cấp mà còn góp phần bảo vệ tính mạng của bản thân và những người xung quanh. Mỗi kỹ năng đều đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro và tăng khả năng thoát nạn an toàn. SQ Việt Nam khuyến khích mỗi cá nhân và gia đình cần thường xuyên trang bị kiến thức PCCC để luôn sẵn sàng ứng phó khi sự cố xảy ra.
