Cháy do chập điện: Nguyên nhân, cách phòng tránh và xử lý

Cháy do chập điện là nguyên nhân phổ biến gây hỏa hoạn trong gia đình hiện nay. Sự cố này có thể xảy ra bất ngờ và để lại hậu quả nghiêm trọng nếu không xử lý kịp thời. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa hiểu rõ nguyên nhân cũng như cách phòng tránh chập điện hiệu quả. Bài viết dưới đây, SQ Việt Nam – công ty thi công PCCC tại Đà Nẵng uy tín sẽ giúp bạn nắm rõ và chủ động bảo vệ an toàn cho gia đình.

TỐI ƯU CHI PHÍ THIẾT KẾ, THI CÔNG VÀ BẢO TRÌ HỆ THỐNG PCCC?

Nhận phương án thiết kế hệ thống PCCC & dự toán sơ bộ từ chuyên gia 20 năm kinh nghiệm.

NHẬN DỰ TOÁN MIỄN PHÍ →

Mục Lục

1. Cháy do chập điện xảy ra bởi những nguyên nhân nào?

Cháy do chập điện là một trong những nguyên nhân phổ biến gây hỏa hoạn trong gia đình và khu dân cư. Tình trạng này thường xuất phát từ nhiều yếu tố liên quan đến hệ thống điện và cách sử dụng thiết bị không đúng cách, cụ thể gồm:

Quá tải điện năng: Khi sử dụng nhiều thiết bị cùng lúc vượt quá khả năng chịu tải của dây dẫn, dòng điện tăng cao dễ làm dây nóng lên và gây cháy.
Hiện tượng chập mạch: Xảy ra khi các dây dẫn điện tiếp xúc trực tiếp với nhau, khiến dòng điện tăng đột ngột và phát sinh tia lửa điện nguy hiểm.
Mối nối kém chất lượng: Các điểm nối bị lỏng, oxy hóa hoặc lắp đặt sai kỹ thuật sẽ làm tăng điện trở, sinh nhiệt lớn và có thể phát tia lửa.
Tác động của hồ quang điện, tĩnh điện hoặc sét: Đây là những yếu tố bên ngoài nhưng có thể gây phát sinh nguồn nhiệt hoặc tia lửa, dẫn đến cháy nổ.
Thiết bị điện tỏa nhiệt kéo dài: Việc sử dụng thiết bị điện công suất lớn trong thời gian dài khiến nhiệt lượng tích tụ, nếu không được kiểm soát sẽ dễ gây cháy.
Ổ cắm và phích cắm không phù hợp: Khi hai bộ phận này không tương thích (quá lỏng hoặc quá chặt) sẽ làm tiếp xúc điện không ổn định, dễ gây phát nhiệt và chập cháy cục bộ.

2. Cách để phòng tránh cháy do chập điện

Từ những sự cố cháy nổ liên quan đến điện trong thực tế, có thể thấy mỗi nguyên nhân sẽ cần biện pháp phòng tránh riêng. Dưới đây là những cách giúp giảm thiểu rủi ro chập cháy điện hiệu quả trong sinh hoạt hằng ngày:

2.1. Phòng tránh cháy do quá tải

Để hạn chế tình trạng quá tải điện gây cháy nổ, cần lưu ý:

Lựa chọn dây dẫn có tiết diện phù hợp với công suất sử dụng ngay từ khâu lắp đặt
Tránh sử dụng đồng thời nhiều thiết bị điện công suất lớn trên cùng một đường dây
Thường xuyên kiểm tra nhiệt độ thiết bị và tình trạng cách điện của dây dẫn
Trang bị các thiết bị bảo vệ như cầu dao, aptomat, cầu chì hoặc rơ-le để ngắt điện khi có sự cố
Sử dụng ổn áp khi cần thiết để kiểm soát điện áp và hạn chế quá tải

2.2. Phòng tránh cháy do chập mạch

Chập mạch là nguyên nhân nguy hiểm, dễ gây cháy nhanh nên cần:

Lắp đặt dây điện đúng kỹ thuật, đảm bảo khoảng cách an toàn giữa các dây dẫn
Không dùng vật kim loại như đinh, dây thép để cố định dây điện
Đảm bảo các đầu nối vào thiết bị (phích cắm, đui đèn, máy móc) chắc chắn và gọn gàng
Tránh để dây pha và dây trung tính chồng chéo hoặc tiếp xúc trực tiếp

2.3. Phòng cháy do mối nối dây không tốt (lỏng, hở)

Các mối nối không đảm bảo rất dễ phát sinh tia lửa điện, vì vậy cần:

Siết chặt các mối nối để đảm bảo tiếp xúc tốt
Bọc kín mối nối bằng băng keo hoặc vật liệu cách điện chuyên dụng
Không kéo căng dây điện hoặc treo vật nặng lên dây
Kiểm tra định kỳ để tránh tình trạng oxy hóa, gỉ sét ở cầu dao và dây dẫn

3. Phương pháp xử lý khi xảy ra cháy do chập điện

Khi xảy ra cháy do chập điện, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh để xử lý đúng cách, tránh làm tình huống trở nên nghiêm trọng hơn. Dưới đây là các bước cần thực hiện nhanh chóng và an toàn:

Ngắt nguồn điện ngay lập tức: Nhanh chóng tắt cầu dao tổng hoặc aptomat để cắt hoàn toàn nguồn điện, hạn chế cháy lan và tránh nguy cơ bị điện giật
Tiến hành dập lửa đúng cách: Với bình bột cần áp dụng đúng phương pháp sử dụng bình chữa cháy bột để dập lửa nhanh. Đối với bình khí thực hiện theo cách sử dụng bình chữa cháy CO2 để đảm bảo an toàn cho thiết bị điện.
Gọi lực lượng cứu hỏa: Liên hệ ngay với lực lượng phòng cháy chữa cháy để được hỗ trợ kịp thời khi đám cháy vượt ngoài khả năng kiểm soát
Thông báo cho mọi người xung quanh: Hô hoán để người trong gia đình và khu vực lân cận biết, nhanh chóng di chuyển ra nơi an toàn và hỗ trợ xử lý khi cần

4. Câu hỏi liên quan đến cháy do chập điện

4.1. Cháy do chập điện dập bằng bình loại gì?

Cháy do chập điện nên dập bằng bình chữa cháy khí CO2 (ký hiệu MT) là hiệu quả và an toàn nhất, vì khí CO2 không dẫn điện, không làm hỏng thiết bị điện tử và dập lửa nhanh. Ngoài ra, có thể sử dụng bình chữa cháy bột loại ABC hoặc BC.

4.2. Có dùng nước để dập lửa cháy do chập điện được không?

Tuyệt đối không dùng nước dập lửa khi chưa ngắt điện, vì nước dẫn điện gây giật chết người và làm chập cháy nặng hơn. Chỉ dùng nước khi đã ngắt cầu dao tổng. Hãy ưu tiên dùng bình chữa cháy CO2/bột hoặc cát. Cần ngắt nguồn điện ngay lập tức.

Cháy do chập điện hoàn toàn có thể phòng tránh nếu bạn hiểu rõ nguyên nhân và chủ động áp dụng các biện pháp an toàn trong sinh hoạt hằng ngày. Việc kết hợp giữa sử dụng điện đúng cách, kiểm tra định kỳ và bảo trì hệ thống PCCC sẽ giúp giảm thiểu tối đa rủi ro cháy nổ.

Nếu bạn đang tìm đơn vị thi công hệ thống PCCC uy tín hoặc cần tư vấn giải pháp an toàn điện, đừng ngần ngại liên hệ SQ Việt Nam để được hỗ trợ nhanh chóng và hiệu quả:

Công ty cổ phần SQ Việt Nam